بررسی ساماندهی محله راهنمایی مشهد - مبانی و روش های برنامه ریزی شهری

بررسی ساماندهی محله راهنمایی مشهد - مبانی و روش های برنامه ریزی شهری



فهرست مطالب
1-تبیین اهداف کلان و بیان چشم انداز 1
1-1-بیانیه چشم انداز 1
1-2-اهداف 1
2- معرفی محدوده مطالعاتی 2
2-1- معرفی اجمالی محدوده مطالعاتی،تعیین نقش و جایگاه آن 2
2-2- تدقیق محدوده در شهر،منطقه و ناحیه 3
2-3- تعیین مرزهای محدوده مداخله و حوزه بلافصل 4
3- مطالعات عملکردی-فعالیتی 5
3-1- بررسی پیشنهادات طرح های فرادست 5
3-2- بررسی و تعیین سطوح و سرانه کاربری ها 7
3-2-1- کاربری مسکونی 7
3-2-2- کاربری اقامتی 7
3-2-3- کاربری آموزشی 7
3-2-4- کاربری اداری 7
3-2-5- کاربری انتظامی 8
3-2-6- کاربری بهداشتی- درمانی 8
3-2-7- مذهبی 8
3-2-8- کاربری فرهنگی- تاریخی 8
3-2-9- کاربری تاسیسات شهری 8
3-2-10- کاربری فضای سبز 8
3-2-11- مزارع و باغات 8
3-2-12- کاربری تفریحی 8
3-2-13- کاربری تجاری 9
3-2-14- فاقد اطلاعات 9
3-3- بررسی و تعیین تراکم خالص و ناخالص مسکونی در وضع موجود 11
4- مطالعات کالبدی فضایی 11
4-1- بررسی کیفیت ابنیه،قدمت ابنیه،مساحت قطعات،تعداد طبقات 11
4-1-1- کیفیت ابنیه 11
4-1-2- قدمت ابنیه 14
4-1-3- مساحت ابنیه 17
4-1-4- تعداد طبقات 19
4-2- بررسی اسکلت و مصالح ابنیه،نماها 22
4-2-1- اسکلت ابنیه 22
4-2-2- مصالح نما 24
5- مطالعات بصری – ادراکی 26
5-1- بررسی و تعیین دید های اصلی 26
5-2- بررسی کیفیت خوانایی در محله 30
6- مطالعات حرکتی – دسترسی 32
6-1- بررسی شبکه معابر حوزه بلافصل 32
6-2- بررسی و تعیین شبکه معابر محدوده مداخله 34
6-3- بررسی و تعیین نحوه ارتباط شبکه دسترسی حوزه مداخله و بلافصل 36
6-4- بررسی و تعیین مسیر های حرکت پیاده 38
6-5- بررسی و تعیین گره ها،تقاطع ها،نقاط حادثه خیز و تداخل حرکت سواره و پیاده 40
6-5-1- گره ها 40
6-5-2- تقاطع ها 42
6-5-3- تداخل حرکت سواره و پیاده 44
6-6- بررسی و تعیین وضعیت پارکینگ ها،پایانه ها 46
6-7- بررسی و تعیین وضعیت شبکه حمل و نقل عمومی 48
7-مطالعات جمعیتی 50
7-1- بررسی وضع موجود جمعیت و پیش بینی برای افق طرح 50
8- تجزیه و تحلیل وضع موجود 51
9- ارائه طرح پیشنهادی 53
9-1- کاربری اراضی پیشنهادی 56
9-2- ارائه سطح و سطوح کاربری های پیشنهادی 58

فهرست جداول
جدول 1- اهداف کلان و اهداف خرد 1
جدول 2- سطح و سرانه کاربری ها 9
جدول 3- کیفیت ابنیه محله راهنمایی 12
جدول 4- قدمت ابنیه محله راهنمایی 15
جدول 5- تعداد طبقات ابنیه محله راهنمایی 20
جدول 6- اسکلت ابنیه محله راهنمایی 22
جدول 7- مصالح نما ابنیه محله راهنمایی 24
جدول 8- جمعیت و نرخ رشد محله راهنمایی در سال های مختلف 50
جدول 9- swot نظام حرکتی دسترسی 51
جدول 10-swot نظام عملکردی فعالیتی 51
جدول 11- swot نظام کالبدی فضایی 52
جدول 12- سرانه های پیشنهادی وضع موجود و افق طرح 58
جدول 13- کمبودها و نیاز های جمعیت وضع موجود و افق طرح 60

فهرست نقشه ها
نقشه 1- موفعیت محله راهنمایی 3
نقشه 2-تعیین محدوده بلافصل و مداخله 4
نقشه 3-کاربری اراضی پیشنهادی طرح جامع مشهد 6
نقشه 4-کاربری اراضی موجود 10
نقشه 5- کیفیت ابنیه 13
نقشه 6 – قدمت ابنیه 16
نقشه 7- مساحت ابنیه 18
نقشه 8- تعداد طبقات 21
نقشه 9- اسکلت ساختمان 23
نقشه 10- مصالح نما 25
نقشه 11- کریدور اصلی 27
نقشه 12- دید های متوالی 29
نقشه 13- کیفیت خوانایی در محله 31
نقشه 14-شبکه معابر حوزه بلافصل 33
نقشه 15- سلسله مراتب شبکه مهابر 35
نقشه 16- نحوه ارتباط حوزه مداخله و بلافصل 37
نقشه 17- مسیر حرکت پیاده 39
نقشه 18- گره ها 41
نقشه 19- تقاطع ها 43
نقشه 20- تداخل حرکت پیاده و سواره 45
نقشه 21- پارکینگ ها 47
نقشه 22- شبکه حمل و نقل عمومی 49
نقشه 23- طرح پیشنهادی شبگه معابر یک 54
نقشه 24- طرح پیشنهادی شبکه معابر 2 55
نقشه 25- کاربری اراضی پیشنهادی 57

فهرست نمودار ها
نمودار 1 - کیفیت ابنیه به درصد 12
نمودار 2- قدمت ابنیه به درصد 15
نمودار 3- تعداد طبقات به درصد 20
نمودار 4- اسکلت ابنیه به درصد 22
نمودار 5- مصالح نما به درصد 24











1-تبیین اهداف کلان و بیان چشم انداز
1-1-بیانیه چشم انداز
محله راهنمایی در سال 1400محله ای است :
با اقتصادی پویا در مقیاس فراشهری، واقع در قلب شهر مشهد که دارای فضای عمومی پرتحرک و سرزنده با تاکید بر محله محوری و سیمای روزانه و شبانه مطلوب که در معرض دید ساکنان و گردشگران است و از ترافیک روان و ایمن و شبکه عبوری مناسب میان بافت مسکونی برخوردار بوده و پذیرای ساکنین شهر برای فعالیت های آموزشی و فرهنگی و مهندسی است.
1-2-اهداف
در این بخش به تبین اهداف کلان و اهداف خرد پرداخته شده که این اهداف برگرفته از بیانیه چشم-انداز سال 1400 محله راهنمایی است. برای محله راهنمایی 4 هدف کلان تبیین شده که شامل موارد زیر است:
- تقویت اقتصاد عملکردی گردشگری
- ارتقا سطح کیفی محله
- افزایش ایمنی و سهولت آمد و شد
- ارتقا فعالیت های آموزشی،فرهنگی و مهندسی
هر کدام از این اهداف شامل چندین هدف خرد می شود که در جهت تحقق اهداف کلان تبیین شده اند و در پایان گزارش به آنها خواهیم رسید. در جدول شماره 1 هر کدام از این اهداف کلان با هدف های خرد آنها آورده شده اند.
جدول 1- اهداف کلان و اهداف خرد
اهداف کلان اهداف خرد
تقویت عملکرد اقتصادی گردشگری • ارتقای نقش اقتصادی محله دز سطح شهر و فرا شهری
• ارتقای هویت اجتماعی محله
• غنی سازی اوقات فراغت برای گردشگران
ارتقا سطح کیفی محله • افزایش جذابیت های مکانی و آسایش محیطی برای ساکنین
• تنوع دسترسی به فضاهای خدماتی و نیازهای مردم ساکن
• ارتقاء ایمنی و ایجاد محیطی پویا برای کار و فعالیت و گذران اوقات فراغت ساکنین
افزایش ایمنی و سهولت آمد و شد • حفظ و ارتقا حمل و نقل عمومی
• ایمن سازی مسیر های پیاده از سواره
ارتقا فعالیت های آموزشی، فرهنگی و مهندسی • تقویت جایگاه محله جهت فعالیت های فنی مهندسی و فرهنگی
• بسترسازی برای فعالیت های آموزشی بیشتر
2- معرفی محدوده مطالعاتی
2-1- معرفی اجمالی محدوده مطالعاتی،تعیین نقش و جایگاه آن
محله راهنمایی در منطقه یک مشهد قرار گرفته است که وسعتی معادل 1611 هکتار از شهر را شامل می شود.جمعیت ساکن آن بالغ بر 195000 نفر می باشد.این منطقه در هسته مرکزی شهر قرار دارد و نقش به سزایی در ارتباط بین دیگر مناطق ایفا می کند.
این محدوده مقیاس شهری دارد و از سراسر شهر مشهد برای خرید کالا به این محل مراجعه می کنند.
در محله راهنمایی خیابان های مهمی وجود دارد که هر کدام دارای نقش های متفاوتی هستند.خیابان های سلمان فارسی و سناباد که هر کدام عمود بر خیابان راهنمایی و بخارایی هستند، خیابان راهنمایی ،محلی اصلی است که از سمت سه راه به فلکه راهنمایی یک طرفه می باشد و عرض معبر آن در حدود 12 متر و پیاده رو هر طرف در حدود 4 متر می باشد.
نقش این محدوده بیشتر عملکردی است به همین دلیل به نقش پیاده در آن توجه چشم گیری شده است.
چندین بانک در این خیابان شعبه دارد که شاخص ترین آنها بانک ملی است.این خیابان دارای بدنه تجاری قوی است که عموم کاربری های تجاری ابتدای این خیابان، به بازارهای طلا وفروشگاه های مانتو اختصاص داده شده است.هرچه رو به انتها مسیر می رویم بر تعداد کاربری های اداری افزوده می شود. وجود مغازه های تایپ و تکثیر و دفتر مهندسی فراوان،همچنین دانشگاه ازاد علوم پایه و مرکز راهنمایی رانندگی در انتهای مسیر رونق زیادی به محل بخشیده اند.
برج سلمان نیز در ابتدای تقاطع سلمان فارسی-راهنمایی قرار دارد که مرکزی تجاری اداری است و یکی از کاربری های شاخص این خیابان به شمار می رود است.در طول خیابان راهنمایی نیز دو پارک خطی وجود دارد.نقش محله راهنمایی در شهر، بیشتر در راستای تقویت اقتصاد شهری است و جایگاه آن نیز در کلانشهر مشهد،جایگاه تجاری می باشد.



2-2- تدقیق محدوده در شهر،منطقه و ناحیه
محدوده مورد مطالعه در منطقه یک شهر مشهد و بخش اعظم آن در ناحیه 1 و قسمتی از آن در ناحیه 2 و 3 قرار دارد.منطقه یک در مرکز شهر مشهد قرار دارد و این محدوده نیز در مرکز منطقه یک می باشد.محله راهنمایی حد فاصل خیابان های کلاهدوز، آبکوه، فلسطین و بلوار احمد
و......