پرسشنامه مشغولیت تحصیلی (تینیو، 2009)

پرسشنامه مشغولیت تحصیلی (تینیو، 2009)

معرفی پرسشنامه:
پرسشنامه مشغولیت تحصیلی تینیو در سال ۲۰۰۹ براساس تعریف چاپمن (2003)؛ و تحقیقات فردریک، بلومن قلد و پاریس (۲۰۰۴)؛ فین، پانوززو و ووئل کل (۱۹۹۵)؛ فین و روک (۱۹۹۷)؛ ساخته شد. این پرسشنامه دارای سه خرده مقیاس رفتاری، هیجانی و شناختی است. مشغولیت رفتاری شامل درگیر شدن در فعالیتهای تحصیلی، اجتماعی یا فوق برنامه است و سه مولفه را در بر می گیرد. 1- رفتارهای مرتبط با یادگیری از قبیل: تلاش پایدار، تمرکز، توجه، سوال پرسیدن و شرکت در بحث های کلاسی؛ 2- اطاعت که با پیروی از قوانین و مقررات مدرسه مشخص می¬شود؛ 3- شرکت در فعالیت¬های فوق برنامه (هوگز، لو، کوک و لوید، 2008 ؛ فین، پانوززو و ووئل کل، 1995 ؛ فین و روک 1997). دومین عامل، مشغولیت هیجانی است که واکنش¬های مثبت و منفی دانش آموزان به افراد و فعالیت¬های مدرسه است (استیپک، 2002 ؛ هوگز و همکاران، 2008). به عبارت دیگر، مشغولیت هیجانی به احساسات دانش آموزان و میزان نگرانی آن ها درباره مدرسه مثل تعلق پذیری، امنیت، راحتی و غرور در مدرسه و روابط با معلمان و همکلاسی¬ها اشاره دارد. سومین عامل، مشغولیت شناختی است که علاوه بر مقدار سرمایه¬گذاری دانش آموز در زمینه فعالیت¬های تحصیلی، توانایی دانش آموز در برانگیختن خویش به منظور انجام فعالیتهای تحصیلی را در بر می¬گیرد (تینیو، 2009).
پرسشنامه مشغولیت تحصیلی تینیو از ۱۰۲ گویه و ۳ خرده مقیاس مشغولیت رفتاری (۳۴ سوال)، مشغولیت هیجانی (۳۴ سوال) و مشغولیت شناختی (۳۴ سوال) تشکیل شده است که به منظور سنجش مشغولیت تحصیلی دانش آموزان بکار می رود.

تعریف مفهومی:
چاپمن (2009) مشغولیت دانش¬آموزان را تمایل به مشارکت در فعالیت¬های روزانه مدرسه از قبیل شرکت در کلاس¬ها، انجام تکالیف کلاسی، و دنبال کردن دستورات معلم در کلاس، تعریف کرد (فولادوند و همکاران، 1391). دانش آموزانی که مشغولیت تحصیلی دارند در مدرسه به طور منظم حضور می یابند، روی یادگیری متمرکز می¬شوند، به قوانین مدرسه متعهد می¬شوند، نمرات بالاتری کسب می کنند و عملکرد بهتری در آزمونهای استاندارد شده دارند (بندورا، باربارانلی،کارپر و پستورلی، 1996 ؛ کاراوی، توکر، رینک و هال، 2003 ؛ وانگ و هولکامپ، 2010). در مقابل فقدان، مشغولیت تحصیلی می¬تواند پیامده¬ای جدی برای دانش آموزان داشته باشد از جمله پیشترفت تحصیلی پایین، انجام رفتارهای بزهکارانه و منحرف، افزایش خطر مردودی و ترک تحصیل (فین و روک، 1997). به همین دلیل مفهوم، مشغولیت تحصیلی توجه زیادی را به خود جلب کرده است (فولادوند و همکاران، 1391).
پرسشنامه¬های مشغولیت تحصیلی، علاوه بر نقش خود دانش آموز به موارد دیگری مثل ارتباط دوستانه با دانش آموزان دیگر (گالینی و مویلی، 2003) یا ادراک دانش آموز از دانش آموزان دیگر، معلمان و والدین (کلم و کانل، 2004) توجه کرده¬اند. اهمیت پرسشنامه، مشغولیت تحصیلی تینیو (2009) این است که علاوه بر جنبه تحصیلی، سه حوزه شناختی، هیجانی و رفتاری را نیز مورد توجه قررار داده است.
مولفه¬های پرسشنامه:
خرده مقیاس سوالات
مشغولیت رفتاری 1 الی 34
مشغولیت هیجانی 35 الی 68
مشغولیت شناختی 69 الی 102

نمره¬گذاری پرسشنامه:
نمره گذاری پرسشنامه بصورت طیف لیکرت ۵ نقطه ای می باشد که برای گزینه های «هرگز»، «بندرت»، «بعضی مواقع»، «اغلب» و «همیشه» به ترتیب امتیازات ۱، ۲، ۳، ۴ و ۵ در نظر گرفته می شود.

هرگز به ندرت بعضی مواقع اغلب همیشه
1 2 3 4 5

تحلیل (تفسیر) بر اساس میزان نمره پرسشنامه:
بر اساس این روش از تحلیل شما نمره¬های به دست آمده را جمع کرده و سپس بر اساس جدول زیر قضاوت کنید. توجه داشته باشید میزان امتیازهای زیر برای یک پرسشنامه است در صورتی که به طور مثال شما 10 پرسشنامه داشته باشید باید امتیاز های زیر را ضربدر 10 کنید
مثال: حد پایین نمرات پرسشنامه به طریق زیر بدست آمده است
تعداد سوالات پرسشنامه * 1 = حد پایین نمره
حد پایین نمره حد متوسط نمرات حد بالای نمرات
102 306 510

امتیازات خود را از 102 عبارت فوق با یکدیگر جمع نمایید. حداقل امتیاز ممکن 102 و حداکثر 510 خواهد بود.
نمره بین 102 تا 204 : مشغولیت تحصیلی پایین است.
نمره بین 205 تا 306 : مشغولیت تحصیلی متوسط است.
نمره بالاتر از 306 : مشغولیت تحصیلی بالا است.
روایی و پایایی:
تینیو (2009) به منظور بررسی ویژگی¬های روان سنجی پرسشنامه مشغولیت تحصیلی از تحلیل عامل اکتشافی و تاییدی، روایی همگرا و آلفای کرونباخ استفاده کرده است. پژوهش تینیو (2009) بر روی ۲۵۰ دانش آموز پایه¬های ششم و هفتم اجرا شده است. نتایج تحلیل عامل اکتشافی و تأییدی پژوهش تینیو (2009) ۳ خرده مقیاس شناختی، هیجانی و رفتاری را نشان داده است. در روایی همگرا نیز، همبستگی دو متغیری بین عامل ها مورد توجه قرار گرفته است. که تمام این همبستگی ها در سطح 05/0 معنادار بوده¬اند که حاکی از روایی همگرای پرسشنامه است. همچنین در بررسی همسانی درونی پرسشنامه، اعتبار کل با آلفای کرونباخ 89/0 و خرده مقیاس¬های رفتاری 97/0، هیجانی 68/0 و شناختی 74/0 را به دست آورده-اند (فولادوند و همکاران، 1391).
در پژوهش فولادوند و همکاران (1391)، دو نفر از اعضای محترم هیأت علمی دانشگاه تربیت معلم تهران روایی محتوا و تطابق فرهنگی این پرسشنامه را تأیید کردند . به منظور بررسی روایی همگرا از همبستگی گشتاوری پیرسون استفاده شد. یک آزمون زمانی روایی همگرا دارد که همبستگی معناداری بین متغیرهایی که با هم مرتبط هستند، را نشان دهد (مگنو و اوانو، 2008).
همسانی درونی: ضریب اعتبار کل پرسشنامه مشغولیت تحصیلی 96/0 بود. ضریب اعتبار برای هرکدام از خرده مقیاسهای پرسشنامه نیز محاسبه شد. ضریب اعتبار خرده مقیاس رفتاری 90/0، خرده مقیاس هیجانی 92/0 و خرده مقیاس شناختی 88/0 بود که ضریب اعتبار بالایی برای کل پرسشنامه و خرده مقیاس¬های آن را نشان می¬دهد.
روایی همگرا: به منظور بررسی روایی همگرای پرسشنامه، همبستگی خرده مقیاس¬ها بررسی شد .ضریب همبستگی خرده مقیاس¬ها با هم مثبت و معنادار است که روایی همگرا پرسشنامه مشغولیت تحصیلی را تایید می¬کند. جدول زیر همبستگی خرده مقیاس¬های پرسشنامه را نشان می¬دهد.
همبستگی خرده مقیاس¬های پرسشنامه مشغولیت تحصیلی
مشغولیت تحصیلی مشغولیت هیجانی مشغولیت شناختی
مشغولیت تحصیلی 1
مشغولیت هیجانی **67/0 1
مشغولیت شناختی **66/0 **71/0 1
در سطح **01/0 معنی¬دار است.

******
و....